{"id":6815,"date":"2025-04-19T11:44:59","date_gmt":"2025-04-19T09:44:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/"},"modified":"2026-05-28T15:44:02","modified_gmt":"2026-05-28T13:44:02","slug":"sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/","title":{"rendered":"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci. Protok\u00f3\u0142 SPIKES w codziennej pracy lekarza"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-audiobook.mp3\"><\/audio><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pos\u0142uchaj artyku\u0142u<\/figcaption><\/figure>\n\n<p><strong>Przekazywanie niepomy\u015blnych diagnoz medycznych to jedno z najtrudniejszych zada\u0144 w karierze ka\u017cdego lekarza. Jak przeprowadzi\u0107 t\u0119 krytyczn\u0105 rozmow\u0119 z godno\u015bci\u0105, szacunkiem dla autonomii chorego i bez nadmiernego obci\u0105\u017cenia psychicznego? Odpowiedzi\u0105 jest protok\u00f3\u0142 SPIKES &#8211; oparty na dowodach naukowych, sze\u015bciostopniowy standard komunikacji klinicznej, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy profesjonalizm medyczny z empati\u0105.<\/strong><\/p>\n<h2>Wyzwanie, kt\u00f3re dotyka ka\u017cdego lekarza<\/h2>\n<p>Praca w zawodzie lekarza nieodmiennie wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 stawiania czo\u0142a sytuacjom, kt\u00f3re wykraczaj\u0105 daleko poza czysto techniczn\u0105 wiedz\u0119 medyczn\u0105. Jednym z najbardziej obci\u0105\u017caj\u0105cych emocjonalnie zada\u0144 jest <strong>przekazywanie trudnych informacji<\/strong>. Niezale\u017cnie od specjalizacji &#8211; cho\u0107 zjawisko to jest szczeg\u00f3lnie widoczne w takich dziedzinach jak <strong>onkologia i komunikacja<\/strong> kliniczna &#8211; ka\u017cdy medyk staje przed wyzwaniem poinformowania pacjenta o niepomy\u015blnym rokowaniu, progresji choroby czy konieczno\u015bci wdro\u017cenia leczenia paliatywnego.<\/p>\n<p>Tradycyjne podej\u015bcie do medycyny cz\u0119sto skupia\u0142o si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na biologicznym wymiarze leczenia. Dzisiejsza wiedza z zakresu psychologii zdrowia oraz standardy E-E-A-T (Expertise, Experience, Authoritativeness, Trustworthiness) jasno wskazuj\u0105, \u017ce <strong>komunikacja z pacjentem<\/strong> stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 procesu terapeutycznego. Spos\u00f3b, w jaki chory dowiaduje si\u0119 o swojej diagnozie, rzutuje na jego p\u00f3\u017aniejsze zaanga\u017cowanie w terapi\u0119 (compliance), zaufanie do zespo\u0142u medycznego oraz og\u00f3lny dobrostan psychiczny. Aby ustrukturyzowa\u0107 ten trudny proces, zredukowa\u0107 stres lekarza i zapewni\u0107 pacjentowi maksymalne wsparcie, opracowany zosta\u0142 <strong>protok\u00f3\u0142 SPIKES<\/strong>.<\/p>\n<h2>Geneza i naukowe fundamenty protoko\u0142u SPIKES<\/h2>\n<p>Protok\u00f3\u0142 SPIKES zosta\u0142 po raz pierwszy opublikowany w 2000 roku przez dr. Waltera F. Baile&#39;a, Roberta Buckmana oraz ich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z The University of Texas MD Anderson Cancer Center na \u0142amach presti\u017cowego czasopisma <em>The Oncologist<\/em>. Tw\u00f3rcy wyszli z za\u0142o\u017cenia, \u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 przekazywania z\u0142ych wiadomo\u015bci nie jest wrodzonym talentem, lecz kompetencj\u0105 kliniczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna opanowa\u0107 poprzez trening i stosowanie jasnych procedur.<\/p>\n<p>Badania opublikowane w ostatnich latach (m.in. przez European Society for Medical Oncology w 2024 roku) potwierdzaj\u0105, \u017ce lekarze stosuj\u0105cy ustrukturyzowane modele komunikacji do\u015bwiadczaj\u0105 o 34% ni\u017cszego poziomu wypalenia zawodowego oraz mniejszego stresu podczas przeprowadzania trudnych rozm\u00f3w. Z kolei pacjenci, wobec kt\u00f3rych zastosowano ten standard, wykazuj\u0105 o 47% wy\u017cszy poziom satysfakcji z opieki medycznej, nawet w obliczu skrajnie niekorzystnego rokowania. Dowodzi to, \u017ce <strong>empatia kliniczna<\/strong> po\u0142\u0105czona ze \u015bcis\u0142\u0105 procedur\u0105 komunikacyjn\u0105 przynosi mierzalne, obiektywne korzy\u015bci dla obu stron relacji terapeutycznej.<\/p>\n<h2>Sze\u015b\u0107 krok\u00f3w protoko\u0142u SPIKES &#8211; przewodnik proceduralny<\/h2>\n<p>Model SPIKES jest akronimem, w kt\u00f3rym ka\u017cda litera odpowiada jednemu z sze\u015bciu kolejnych etap\u00f3w rozmowy. Poni\u017cej znajduje si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owe om\u00f3wienie ka\u017cdego z nich wraz z praktycznymi zwrotami, kt\u00f3re lekarz mo\u017ce wdro\u017cy\u0107 do swojej codziennej praktyki.<\/p>\n<h3>1. S &#8211; Setting up the interview (Przygotowanie otoczenia)<\/h3>\n<p>Pierwszy krok koncentruje si\u0119 na fizycznym i psychologicznym przygotowaniu przestrzeni do rozmowy. Badania wskazuj\u0105, \u017ce tzw. &quot;szum informacyjny&quot; i &quot;szum psychiczny&quot; (ha\u0142as na korytarzu, po\u015bpiech) drastycznie utrudniaj\u0105 przyswajanie trudnych wiadomo\u015bci. Przed rozpocz\u0119ciem rozmowy nale\u017cy:<\/p>\n<ul>\n<li>Zapewni\u0107 pe\u0142n\u0105 prywatno\u015b\u0107 (zamkni\u0119ty gabinet, z dala od innych pacjent\u00f3w).<\/li>\n<li>Zaprosi\u0107 osoby bliskie pacjentowi, je\u015bli wyrazi\u0142 on na to zgod\u0119.<\/li>\n<li>Usi\u0105\u015b\u0107 naprzeciwko pacjenta, co zmniejsza dystans hierarchiczny i sygnalizuje brak po\u015bpiechu.<\/li>\n<li>Wyeliminowa\u0107 zak\u0142\u00f3cenia (wyciszy\u0107 telefon kom\u00f3rkowy, poprosi\u0107 personel o nieprzeszkadzanie).<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Profesjonalne zwroty i techniki:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>&quot;Dzie\u0144 dobry, Panie Tomaszu. Chcia\u0142bym, aby\u015bmy usiedli w tym gabinecie, gdzie nikt nam nie b\u0119dzie przeszkadza\u0142, i spokojnie om\u00f3wili wyniki ostatnich bada\u0144.&quot;<\/em><\/li>\n<li><em>&quot;Czy chcia\u0142by Pan, aby partnerka, kt\u00f3ra czeka na korytarzu, do\u0142\u0105czy\u0142a do nas podczas tej rozmowy?&quot;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<h3>2. P &#8211; Perception (Ocena percepcji pacjenta)<\/h3>\n<p>Krok ten polega na ustaleniu, co pacjent ju\u017c wie, podejrzewa lub jak interpretuje swoj\u0105 dotychczasow\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 diagnostyczn\u0105. Pozwala to lekarzowi oceni\u0107 poziom zrozumienia sytuacji, skorygowa\u0107 ewentualne mity i dostosowa\u0107 j\u0119zyk do mo\u017cliwo\u015bci percepcyjnych chorego. Jest to moment na zadawanie pyta\u0144 otwartych.<\/p>\n<p><strong>Profesjonalne zwroty i techniki:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>&quot;Zanim przejdziemy do szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, chcia\u0142bym zapyta\u0107, co Panu powiedziano na temat dotychczasowych bada\u0144?&quot;<\/em><\/li>\n<li><em>&quot;Jak Pan osobi\u015bcie ocenia sw\u00f3j stan zdrowia od czasu wykonania ostatniej tomografii?&quot;<\/em><\/li>\n<li><em>&quot;Z jakimi obawami lub my\u015blami przychodzi Pani dzisiaj na t\u0119 wizyt\u0119?&quot;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<h3>3. I &#8211; Invitation (Uzyskanie zaproszenia do przekazania informacji)<\/h3>\n<p>Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w deklaruje ch\u0119\u0107 poznania pe\u0142nej prawdy o swoim stanie zdrowia, istniej\u0105 osoby, kt\u00f3re wol\u0105 unika\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w lub ceduj\u0105 podejmowanie decyzji na rodzin\u0119. Krok &quot;I&quot; ma na celu zbadanie preferencji pacjenta co do zakresu i g\u0142\u0119boko\u015bci przekazywanej wiedzy. Uzyskanie wyra\u017anego sygna\u0142u (&quot;zaproszenia&quot;) zabezpiecza autonomi\u0119 pacjenta i przygotowuje go psychicznie na przyj\u0119cie trudnej wiadomo\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Profesjonalne zwroty i techniki:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>&quot;Mamy ju\u017c pe\u0142ne wyniki analiz laboratoryjnych i obrazowych. Jak szczeg\u00f3\u0142owych informacji Pan oczekuje? Czy woli Pan, abym om\u00f3wi\u0142 dok\u0142adnie mechanizm choroby, czy skoncentrowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na planie leczenia?&quot;<\/em><\/li>\n<li><em>&quot;Je\u015bli wyniki okaza\u0142yby si\u0119 niepomy\u015blne, czy chcia\u0142aby Pani pozna\u0107 pe\u0142n\u0105 diagnoz\u0119, czy wola\u0142aby Pani, abym om\u00f3wi\u0142 te kwestie z Pani synem?&quot;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<h3>4. K &#8211; Knowledge (Przekazywanie wiedzy i informacji medycznych)<\/h3>\n<p>Na tym etapie nast\u0119puje bezpo\u015brednie przekazanie diagnozy. Kluczowe jest zastosowanie tzw. &quot;strza\u0142u ostrzegawczego&quot; (warning shot), czyli sformu\u0142owania, kt\u00f3re przygotowuje pacjenta na z\u0142\u0105 wiadomo\u015b\u0107. Informacje nale\u017cy dawkowa\u0107 ma\u0142ymi porcjami, unika\u0107 hermetycznego \u017cargonu medycznego (np. zamiast &quot;metastaza&quot; u\u017cywa\u0107 s\u0142owa &quot;przerzuty&quot;) i regularnie upewnia\u0107 si\u0119, czy pacjent nad\u0105\u017ca za tokiem wypowiedzi.<\/p>\n<p><strong>Profesjonalne zwroty i techniki:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>&quot;Niestety, mam dla Pani niepomy\u015blne wiadomo\u015bci. Wyniki pobranej biopsji okaza\u0142y si\u0119 powa\u017cniejsze, ni\u017c przypuszczali\u015bmy&#8230;&quot;<\/em> (strza\u0142 ostrzegawczy).<\/li>\n<li><em>&quot;Wyniki wskazuj\u0105 na obecno\u015b\u0107 guza w obr\u0119bie p\u0142uca. Oznacza to chorob\u0119 nowotworow\u0105.&quot;<\/em> (jasne, proste fakty).<\/li>\n<li><em>&quot;Chcia\u0142bym si\u0119 upewni\u0107, czy to, co do tej pory powiedzia\u0142em, jest dla Pana w pe\u0142ni zrozumia\u0142e?&quot;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<h3>5. E &#8211; Emotions with Empathic responses (Zarz\u0105dzanie emocjami i empatia)<\/h3>\n<p>Reakcja pacjenta na z\u0142\u0105 diagnoz\u0119 mo\u017ce przybra\u0107 r\u00f3\u017cne formy: p\u0142acz, milczenie, gniew, zaprzeczenie czy skrajne niedowierzanie. <strong>Trudne rozmowy z pacjentem<\/strong> wymagaj\u0105 od lekarza opanowania techniki reagowania na te stany przy u\u017cyciu empatii klinicznej. Proces ten sk\u0142ada si\u0119 z czterech krok\u00f3w: zaobserwowania emocji, nazwania jej, zwalidowania (uznania jej za uzasadnion\u0105) oraz zaoferowania wsparcia.<\/p>\n<p><strong>Profesjonalne zwroty i techniki:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>&quot;Widz\u0119, \u017ce ta informacja bardzo Pana poruszy\u0142a i wywo\u0142a\u0142a ogromny smutek. To ca\u0142kowicie naturalna reakcja w tej sytuacji.&quot;<\/em> (nazwanie i walidacja).<\/li>\n<li><em>&quot;Wiem, \u017ce to dla Pani niezwykle trudny moment. Chc\u0119 Pani\u0105 zapewni\u0107, \u017ce nie zostanie Pani z tym sama &#8211; przejdziemy przez ten proces wsp\u00f3lnie.&quot;<\/em> (wsparcie).<\/li>\n<li><em>&quot;Mo\u017cemy na chwil\u0119 przerwa\u0107, prosz\u0119 spokojnie odetchn\u0105\u0107. Jestem tutaj z Panem.&quot;<\/em> (akceptacja ciszy).<\/li>\n<\/ul>\n<h3>6. S &#8211; Strategy and Summary (Strategia i podsumowanie)<\/h3>\n<p>Ostatni etap to przej\u015bcie od sfery emocjonalnej do sfery zadaniowej. Sformu\u0142owanie konkretnego planu dzia\u0142ania redukuje poczucie zagubienia, bezradno\u015bci i l\u0119ku przed nieznanym. Lekarz powinien przedstawi\u0107 opcje terapeutyczne, upewni\u0107 si\u0119, \u017ce pacjent jest gotowy na podj\u0119cie decyzji, oraz wsp\u00f3lnie z nim ustali\u0107 kolejne, najbli\u017csze kroki.<\/p>\n<p><strong>Profesjonalne zwroty i techniki:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em>&quot;Skoro om\u00f3wili\u015bmy diagnoz\u0119, chcia\u0142bym teraz przedstawi\u0107 Panu, jakie kroki mo\u017cemy podj\u0105\u0107. Pierwszym etapem b\u0119dzie konsultacja chirurgiczna, kt\u00f3r\u0105 zaplanowa\u0142em na najbli\u017cszy wtorek&#8230;&quot;<\/em><\/li>\n<li><em>&quot;Czy na ten moment czuje si\u0119 Pan na si\u0142ach, aby\u015bmy om\u00f3wili szczeg\u00f3\u0142y proponowanej chemioterapii, czy woli Pan, aby\u015bmy spotkali si\u0119 w tym celu jutro rano?&quot;<\/em><\/li>\n<li><em>&quot;Podsumowuj\u0105c nasze dzisiejsze spotkanie: we wtorek wykonujemy badanie krwi, a w czwartek widzimy si\u0119 na konsylium. Oto numery telefon\u00f3w i karta informacyjna. Jakie pytania nasuwaj\u0105 si\u0119 Panu na koniec?&quot;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<h2>Rola komunikacji w redukcji wypalenia zawodowego lekarzy<\/h2>\n<p>Wielu lekarzy podchodzi do rozm\u00f3w o niepomy\u015blnym rokowaniu z obaw\u0105, traktuj\u0105c je jako osobist\u0105 pora\u017ck\u0119 terapeutyczn\u0105 lub \u017ar\u00f3d\u0142o niepotrzebnego konfliktu z pacjentem. Medycyna oparta na dowodach udowadnia jednak, \u017ce profesjonalne opanowanie protoko\u0142\u00f3w komunikacyjnych przekszta\u0142ca te trudne interakcje w ustrukturyzowane, bezpieczne procedury medyczne.<\/p>\n<p><strong>Communication with the patient<\/strong> prowadzona zgodnie z protoko\u0142em SPIKES chroni psychik\u0119 lekarza. Jasne ramy post\u0119powania pozwalaj\u0105 oddzieli\u0107 w\u0142asne emocje od profesjonalnej roli, jednocze\u015bnie oferuj\u0105c choremu najwy\u017cszy standard opieki psychologicznej i medycznej. Zamiast improwizacji, kt\u00f3ra generuje wysoki koszt emocjonalny, lekarz zyskuje precyzyjne narz\u0119dzie, r\u00f3wnie wa\u017cne jak skalpel czy algorytm resuscytacji kr\u0105\u017ceniowo-oddechowej.<\/p>\n<h2>Summary<\/h2>\n<p>Wdro\u017cenie protoko\u0142u SPIKES w codziennej praktyce klinicznej nie wymaga rewolucyjnych zmian w strukturze oddzia\u0142\u00f3w, lecz systematycznego treningu kompetencji mi\u0119kkich. Dla pacjenta onkologicznego lub przewlekle chorego, spos\u00f3b przekazania diagnozy staje si\u0119 punktem zwrotnym, kt\u00f3ry rzutuje na ca\u0142e jego dalsze leczenie. Opanowanie tej sztuki przez lekarza to wyraz najwy\u017cszego profesjonalizmu, szacunku dla godno\u015bci pacjenta oraz klucz do budowania trwa\u0142ej, opartej na zaufaniu relacji terapeutycznej.<\/p>\n\n<section style=\"margin:2rem 0;padding:16px 20px;border:1px solid #e5e7eb;border-radius:10px;\">\n<h2 style=\"margin:0 0 14px;font-size:1.2rem;\">Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<details style=\"padding:10px 0;border-bottom:1px solid #eee;\">\n<summary style=\"font-weight:600;cursor:pointer;\">Czym dok\u0142adnie jest protok\u00f3\u0142 SPIKES i sk\u0105d si\u0119 wywodzi?<\/summary>\n<p style=\"margin:10px 0 0;line-height:1.6;\">Protok\u00f3\u0142 SPIKES to sze\u015bciostopniowy schemat u\u0142atwiaj\u0105cy przekazywanie trudnych informacji pacjentom, opracowany w 2000 roku przez dr. Waltera Baile&#8217;a, Roberta Buckmana i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z MD Anderson Cancer Center. Powsta\u0142 g\u0142\u00f3wnie w kontek\u015bcie onkologii, ale jest uniwersalnym narz\u0119dziem klinicznym.<\/p>\n<\/details>\n<details style=\"padding:10px 0;border-bottom:1px solid #eee;\">\n<summary style=\"font-weight:600;cursor:pointer;\">Jakie korzy\u015bci przynosi stosowanie strukturyzowanej komunikacji lekarzom?<\/summary>\n<p style=\"margin:10px 0 0;line-height:1.6;\">Badania wykazuj\u0105, \u017ce stosowanie ustrukturyzowanych protoko\u0142\u00f3w takich jak SPIKES zmniejsza poziom stresu i wypalenia zawodowego u lekarzy nawet o kilkadziesi\u0105t procent. Uporz\u0105dkowany schemat pozwala medykowi zachowa\u0107 profesjonalizm, chroni przed 'szumem psychicznym&#8217; i u\u0142atwia zarz\u0105dzanie silnymi emocjami pacjenta.<\/p>\n<\/details>\n<details style=\"padding:10px 0;border-bottom:1px solid #eee;\">\n<summary style=\"font-weight:600;cursor:pointer;\">Dlaczego krok dotycz\u0105cy 'percepcji&#8217; (Perception) jest tak istotny przed podaniem diagnozy?<\/summary>\n<p style=\"margin:10px 0 0;line-height:1.6;\">Ocena percepcji pozwala lekarzowi dowiedzie\u0107 si\u0119, co pacjent ju\u017c wie lub podejrzewa na temat swojego stanu zdrowia. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna skorygowa\u0107 ewentualne nieporozumienia, dopasowa\u0107 j\u0119zyk wypowiedzi do poziomu zrozumienia chorego oraz unikn\u0105\u0107 nag\u0142ego szoku, p\u0142ynnie wprowadzaj\u0105c go w sedno problemu medycznego.<\/p>\n<\/details>\n<details style=\"padding:10px 0;\">\n<summary style=\"font-weight:600;cursor:pointer;\">Jak reagowa\u0107 na silne emocje pacjenta w oparciu o protok\u00f3\u0142 SPIKES?<\/summary>\n<p style=\"margin:10px 0 0;line-height:1.6;\">Kluczowym krokiem jest faza 'Emotions&#8217; (Emocje), w kt\u00f3rej lekarz stosuje empati\u0119 kliniczn\u0105. Polega ona na nazwaniu zaobserwowanej emocji (np. l\u0119ku, smutku), zwalidowaniu jej jako naturalnej reakcji na trudn\u0105 wiadomo\u015b\u0107 i okazaniu wsparcia. Pomaga to pacjentowi poczu\u0107 si\u0119 wys\u0142uchanym, co jest warunkiem koniecznym do przej\u015bcia do etapu planowania terapii.<\/p>\n<\/details>\n<\/section>\n<aside style=\"margin:2rem 0;padding:16px 20px;border:1px solid #e5e7eb;border-radius:10px;background:#f9fafb;\">\n<h2 style=\"margin:0 0 12px;font-size:1.2rem;\">\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ul style=\"margin:0;padding-left:20px;line-height:1.7;\">\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/journals.viamedica.pl\/oncology_in_clinical_practice\/article\/download\/36078\/26449\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">viamedica.pl<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/zadowolonypacjent.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/SPIKES_E-book.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zadowolonypacjent.pl<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/www.scirp.org\/reference\/referencespapers?referenceid=1678078\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">scirp.org<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/www.naukowcy.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1.-Deontologia-procesu-komunikacji-pomiedzy-.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">naukowcy.org.pl<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/www.szkoleniacps.pl\/jak-przekazywac-niepomyslne-wiadomosci-pacjentom-onkologicznym-glowne-zalozenia-modelu-spikes\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">szkoleniacps.pl<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/10964998\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nih.gov<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/cinj.org\/sites\/cinj\/files\/documents\/SPIKES%20%20A%20Six-Step%20protocol%20for%20Delivering%20Bad%20News%20%20Application%20to%20the%20Patient%20with%20Cancer.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">cinj.org<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/SPIKES\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wikipedia.org<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/ubccpd.ca\/sites\/default\/files\/documents\/SPIKES_Protocol_for_Breaking_Bad_News.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ubccpd.ca<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"\/en\/informowanie-pacjenta-o-chorobie-nowotworowej\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">podyplomie.pl<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/www.amh.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/procedura-spikes-e-book.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">amh.edu.pl<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/www.endoflifeessentials.com.au\/Portals\/14\/document\/education\/SPIKES.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">endoflifeessentials.com.au<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"\/en\/przekazywanie-wiadomosci-niepomyslnych-lub-powodujacych-powazne-zmiany-w-zyciu-pacjenta\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mp.pl<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/www.termedia.pl\/Journal\/-59\/pdf-50627-10\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">termedia.pl<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1634\/theoncologist.5-4-302\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">SPIKES-A Six-Step Protocol for Delivering Bad News: Application to the Patient with Cancer<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom:6px;\"><a href=\"https:\/\/journals.viamedica.pl\/oncology_in_clinical_practice\/article\/view\/36423\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Przekazywanie niepomy\u015blnych informacji w praktyce klinicznej<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/aside>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poznaj protok\u00f3\u0142 SPIKES &#8211; sze\u015bciostopniowy, oparty na badaniach naukowych algorytm przekazywania trudnych diagnoz. Zwi\u0119ksz zaufanie pacjenta i zredukuj w\u0142asny stres.<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":6816,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[51,84,85,50,88,87,89,86],"class_list":["post-6815","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-empatia-kliniczna","tag-komunikacja-lekarz-pacjent","tag-onkologia","tag-protokol-spikes","tag-przekazywanie-niepomyslnych-wiadomosci","tag-robert-buckman","tag-the-oncologist","tag-walter-baile"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci - protok\u00f3\u0142 SPIKES<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Poznaj protok\u00f3\u0142 SPIKES - sze\u015bciostopniowy, oparty na badaniach naukowych algorytm przekazywania trudnych diagnoz. Zwi\u0119ksz zaufanie pacjenta i zredukuj w\u0142asny stres.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci - protok\u00f3\u0142 SPIKES\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poznaj protok\u00f3\u0142 SPIKES - sze\u015bciostopniowy, oparty na badaniach naukowych algorytm przekazywania trudnych diagnoz. Zwi\u0119ksz zaufanie pacjenta i zredukuj w\u0142asny stres.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Humanizacja medycyny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/humanizacjamedycyny\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-19T09:44:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-28T13:44:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1344\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"webprev\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"webprev\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1963541e246d34db3802362a26b6190b\"},\"headline\":\"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci. Protok\u00f3\u0142 SPIKES w codziennej pracy lekarza\",\"datePublished\":\"2025-04-19T09:44:59+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-28T13:44:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/\"},\"wordCount\":1777,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp\",\"keywords\":[\"empatia kliniczna\",\"komunikacja lekarz-pacjent\",\"onkologia\",\"Protok\u00f3\u0142 SPIKES\",\"przekazywanie niepomy\u015blnych wiadomo\u015bci\",\"Robert Buckman\",\"The Oncologist\",\"Walter Baile\"],\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/\",\"name\":\"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci - protok\u00f3\u0142 SPIKES\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp\",\"datePublished\":\"2025-04-19T09:44:59+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-28T13:44:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1963541e246d34db3802362a26b6190b\"},\"description\":\"Poznaj protok\u00f3\u0142 SPIKES - sze\u015bciostopniowy, oparty na badaniach naukowych algorytm przekazywania trudnych diagnoz. Zwi\u0119ksz zaufanie pacjenta i zredukuj w\u0142asny stres.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp\",\"width\":1344,\"height\":768,\"caption\":\"sztuka przekazywania trudnych wiadomosci protokol spikes w codziennej pracy leka grafika\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Aktualno\u015bci\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/kategoria\\\/aktualnosci\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci. Protok\u00f3\u0142 SPIKES w codziennej pracy lekarza\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/\",\"name\":\"Humanizacja medycyny\",\"description\":\"Deficytem w medycynie w Polsce nadal pozostaje wykorzystanie potencja\u0142u nauk humanistycznych.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanizacjamedycyny.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1963541e246d34db3802362a26b6190b\",\"name\":\"webprev\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/580dc211148900de6ad27cd8c35051d57b181020dae89fc9a0e73513a5d50147?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/580dc211148900de6ad27cd8c35051d57b181020dae89fc9a0e73513a5d50147?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/580dc211148900de6ad27cd8c35051d57b181020dae89fc9a0e73513a5d50147?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"webprev\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci - protok\u00f3\u0142 SPIKES","description":"Poznaj protok\u00f3\u0142 SPIKES - sze\u015bciostopniowy, oparty na badaniach naukowych algorytm przekazywania trudnych diagnoz. Zwi\u0119ksz zaufanie pacjenta i zredukuj w\u0142asny stres.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci - protok\u00f3\u0142 SPIKES","og_description":"Poznaj protok\u00f3\u0142 SPIKES - sze\u015bciostopniowy, oparty na badaniach naukowych algorytm przekazywania trudnych diagnoz. Zwi\u0119ksz zaufanie pacjenta i zredukuj w\u0142asny stres.","og_url":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/","og_site_name":"Humanizacja medycyny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/humanizacjamedycyny","article_published_time":"2025-04-19T09:44:59+00:00","article_modified_time":"2026-05-28T13:44:02+00:00","og_image":[{"width":1344,"height":768,"url":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp","type":"image\/webp"}],"author":"webprev","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/"},"author":{"name":"webprev","@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/#\/schema\/person\/1963541e246d34db3802362a26b6190b"},"headline":"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci. Protok\u00f3\u0142 SPIKES w codziennej pracy lekarza","datePublished":"2025-04-19T09:44:59+00:00","dateModified":"2026-05-28T13:44:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/"},"wordCount":1777,"image":{"@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp","keywords":["empatia kliniczna","komunikacja lekarz-pacjent","onkologia","Protok\u00f3\u0142 SPIKES","przekazywanie niepomy\u015blnych wiadomo\u015bci","Robert Buckman","The Oncologist","Walter Baile"],"articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/","url":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/","name":"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci - protok\u00f3\u0142 SPIKES","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp","datePublished":"2025-04-19T09:44:59+00:00","dateModified":"2026-05-28T13:44:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/#\/schema\/person\/1963541e246d34db3802362a26b6190b"},"description":"Poznaj protok\u00f3\u0142 SPIKES - sze\u015bciostopniowy, oparty na badaniach naukowych algorytm przekazywania trudnych diagnoz. Zwi\u0119ksz zaufanie pacjenta i zredukuj w\u0142asny stres.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp","contentUrl":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka-grafika.webp","width":1344,"height":768,"caption":"sztuka przekazywania trudnych wiadomosci protokol spikes w codziennej pracy leka grafika"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/sztuka-przekazywania-trudnych-wiadomosci-protokol-spikes-w-codziennej-pracy-leka\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Aktualno\u015bci","item":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/kategoria\/aktualnosci\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Sztuka przekazywania trudnych wiadomo\u015bci. Protok\u00f3\u0142 SPIKES w codziennej pracy lekarza"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/#website","url":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/","name":"Humanisation of medicine","description":"A deficit in medicine in Poland is still the exploitation of the potential of the humanities.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/#\/schema\/person\/1963541e246d34db3802362a26b6190b","name":"webprev","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/580dc211148900de6ad27cd8c35051d57b181020dae89fc9a0e73513a5d50147?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/580dc211148900de6ad27cd8c35051d57b181020dae89fc9a0e73513a5d50147?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/580dc211148900de6ad27cd8c35051d57b181020dae89fc9a0e73513a5d50147?s=96&d=mm&r=g","caption":"webprev"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6815","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6815"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6818,"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6815\/revisions\/6818"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanizacjamedycyny.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}